ค้นหา
1125 MWA Call Center
  1125 MWA Call Center
วิดิทัศน์
 แสดงทั้งหมด
ประปาชวนรู้
น้ำดื่มบรรจุขวด สะอาด และ ปลอดภัย จริงหรือ

วันที่ 6 ม.ค. 2548
 
อุตสาหกรรมน้ำดื่มบรรจุขวด เป็นอุตสาหกรรมขนาดเล็กที่เริ่มมีตั้งแต่ปี พ.ศ. 2499 และได้ขยายตัวอย่างรวดเร็วในช่วง 6-7 ปี ที่ผ่านมา เนื่องจากการเพิ่มจำนวนขึ้นของโรงแรม ภัตตาคาร และร้านอาหาร ปัจจุบันธุรกิจน้ำดื่มบรรจุขวดในท้องตลาดมีมูลค่าประมาณ 1,500 ล้านบาท โดยมีอัตราการขยายตัวประมาณร้อยละ 20 ต่อปี ซึ่งใน พ.ศ. 2535 มีผู้ประกอบการที่ผลิตน้ำดื่มบรรจุขวดถึง 1,127 ราย มีน้ำดื่มบรรจุขวดจำหน่ายในท้องตลาดร่วม 200 ยี่ห้อ ซึ่งร้อยละ 20 ไม่ได้มาตรฐานน้ำดื่ม

เพื่อเป็นการคุ้มครองผู้บริโภค หน่วยงานของรัฐควรมีโปรแกรมการตรวจสอบและควบคุมคุณภาพน้ำดื่มอย่างสม่ำเสมอและทั่วถึง ทั้งทางด้านเคมี กายภาพ และจุลชีววิทยา แต่การตรวจสอบดังกล่าวเป็นเรื่องที่กระทำได้ยาก เนื่องจากจำนวนเจ้าหน้าที่ของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) มีจำกัด ด้วยเหตุนี้ ชมรมนักวิทยาศาสตร์ การประปานครหลวง มีความห่วงใยต่อสุขภาพอนามัยของผู้บริโภคน้ำดื่มบรรจุขวด จึงขอนำเสนอผลงานวิจัยของอาจารย์ดุษณีและคณะ (2539) จากคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ในหัวข้อ "คุณภาพน้ำดื่มในกรุงเทพฯ” เพื่อเป็นการประชาสัมพันธ์ เผยแพร่ให้ประชาชนทราบ ดังนี้

1. จากการสำรวจแหล่งน้ำดื่มของชาว กทม. โดยการสุ่มสัมภาษณ์หัวหน้าครอบครัวผู้ใช้น้ำ จำนวน 406 หลังคาเรือนในเขตพื้นที่ห้วยขวาง พญาไท สามเสน บางเขน และจตุจักร ดังแสดงในตารางที่ 1 สรุปว่า แหล่งน้ำดื่มของชาว กทม. ร้อยละ 86.2 ได้จากน้ำประปา รองลงมาร้อยละ 36.2 ได้จากน้ำดื่มบรรจุขวด โดยที่น้ำประปาที่ใช้ดื่ม ร้อยละ 92.6 นำมาต้มก่อนดื่ม ร้อยละ 40.9 กรองก่อนดื่ม และร้อยละ 15.7 ทั้งกรองแล้วต้มก่อนดื่ม เมื่ออกนอกบ้านจะดื่มน้ำอัดลมหรือน้ำหวานเป็นอันดับแรก รองลงมาจะดื่มน้ำประปาและน้ำดื่มบรรจุขวดตามลำดับ โดยคำนึงถึงความสะอาด ความทันสมัย และความสดชื่นรวมทั้งราคา

ตารางที่ 1 แสดงจำนวนหลังคาเรือนที่สุ่มสัมภาษณ์และเก็บตัวอย่างน้ำประปาด้วยวิธี multistage cluster random sampling ในเขตพื้นที่ต่าง ๆ ของ กทม.
 
เขต
จำนวนหลังคาเรือน
ร้อยละ
ห้วยขวาง
108
26.6
พญาไท
104
25.6
สามเสน
102
25.1
บางเขนและจตุจักร
92
22.7
รวมทั้งหมด
406
100.0
 
2. ผลการวิเคราะห์เปรียบเทียบคุณภาพน้ำดื่ม ทั้งทางด้านกายภาพ เคมี และทางจุลชีววิทยาของน้ำประปา จำนวน 100 ตัวอย่าง ที่สุ่มเก็บจากสถานที่ดังแสดงในตารางที่ 1 และน้ำดื่มบรรจุขวดจำนวน 155 ตัวอย่าง ที่ซื้อจากร้านค้าในพื้นที่เขตดังกล่าว พบว่าคุณภาพน้ำดื่มทั้งทางกายภาพและเคมี ได้แก่ ความเป็นกรดด่าง ความขุ่น ความเป็นด่าง ความกระด้าง คลอไรด์ และโลหะหนัก ได้แก่ เหล็ก ตะกั่ว แคดเมียมและปรอท มีค่าอยู่ในมาตรฐาน แต่สำหรับคุณภาพน้ำดื่มทางด้านแบคทีเรียยังไม่ได้มาตรฐาน
 
น้ำดื่มบรรจุขวดพบปริมาณเชื้อแบคทีเรียมากกว่าน้ำประปา ดังแสดงในตารางที่ 2 โดยพบว่าปริมาณแบคทีเรียทั้งหมด (Heterotrophic plate count, HPC) ที่เกินมาตรฐานในน้ำประปา เพียงร้อยละ 2 แต่ในน้ำดื่มบรรจุขวดกลับสูงถึงร้อยละ 97 ส่วนแบคทีเรียกลุ่มฉวยโอกาสก่อโรค ได้แก่ P.aeruginosa, S.aureas และ C.perfringens พบในน้ำประปา ร้อยละ 8, 2 และ 2 แต่กลับพบในน้ำดื่มบรรจุขวด สูงถึงร้อยละ 23, 3 และ 9 ตามลำดับ ส่วนแบคทีเรียกลุ่มทำให้เกิดโรคอุจจาระร่วง ไม่พบทั้งในตัวอย่างน้ำประปาและน้ำดื่มบรรจุขวด
จากตัวอย่างทั้งหมด 155 ตัวอย่าง เป็นน้ำดื่มบรรจุขวดที่ผลิตจากสถานที่เข้าข่ายโรงงาน 10 ตัวอย่าง และไม่เข้าข่ายโรงงาน 145 ตัวอย่าง โดยมีเครื่องหมาย อย. จริงกำกับ เพียง 38 ตัวอย่างเท่านั้น ซึ่งทั้ง 38 ตัวอย่าง ตรวจพบเชื้อแบคทีเรียที่เกินเกณฑ์มาตรฐาน ดังนี้
ร้อยละ 78.9 พบโคลิฟอร์มทั้งหมด
ร้อยละ 15.8 พบ P.aeruginosa
ร้อยละ 26.0 พบ S.aureus และ
ร้อยละ 10.5 พบ C. perfringens
 
ตารางที่ 2 เปรียบเทียบผลวิเคราะห์แบคทีเรียในตัวอย่างน้ำประปาและน้ำดื่มบรรจุขวด
รายการที่วิเคราะห์
น้ำประปา
(100 ตัวอย่าง)
น้ำดื่มบรรจุขวด
(155 ตัวอย่าง)
ตัวอย่าง
ที่เกิน
มาตรฐาน
ร้อยละ
ตัวอย่าง
ที่เกิน
มาตรฐาน
ร้อยละ
กลุ่มแบคทีเรียทั้งหมด
 
 
 
 
Heterotrophs
(HPC > 500 CFU/ml)
2
2
150
96.77
กลุ่มดัชนีชี้การปนเปื้อน
 
 
 
 
Total coliform
11
11
14
9.03
Fecal coliform
2
2
-
-
Fecal streptococci
-
-
-
-
กลุ่มฉวยโอกาสก่อโรค
 
 
 
 
Pseudomonas aeruginosa
8
8
35
22.58
Staphylococcus aureus
2
2
5
3.24
Clostridium perfringens
2
2
14
9.03
กลุ่มโรคอุจจาระร่วง
 
 
 
 
Salmonella
-
-
-
-
Shigella
-
-
-
-
Vibrio cholera
-
-
-
-
Vibrio parahaemolyticus
-
-
-
-
 
จากผลวิจัยดังกล่าว ชมรมนักวิทยาศาสตร์ การประปานครหลวง ขอเสนอแนะประชาชนผู้บริโภค ควรตระหนักถึงความปลอดภัยในการดื่มน้ำบรรจุขวด ที่ผลิตไม่ได้มาตรฐานจากผู้ประกอบการที่ผลิต โดยรองน้ำประปาบรรจุขวดเลย เท่ากับว่าผู้บริโภคต้องซื้อน้ำดื่มที่แพงกว่าน้ำประปาถึง 1000 เท่า แถมยังไม่สะอาด จากขั้นตอนการบรรจุที่ไม่ได้มาตรฐาน และผู้ประกอบการที่ใช้เครื่องหมาย อย. ปลอม

ดังนั้นควรเลือกซื้อเฉพาะที่ผลิตจากโรงงานที่ได้มาตรฐานและมีการตรวจวิเคราะห์แบคทีเรียเป็นประจำ วิธีที่สะดวกและประหยัด คือ การดื่มน้ำประปา ที่ชมรมนักวิทยาศาสตร์ การประปานครหลวง มีความมั่นใจว่าเหมาะสมสำหรับใช้ดื่มมากกว่าดื่มน้ำบรรจุขวด ทำไมต้องซื้อของแพงที่มีความสะอาดและปลอดภัยต่อสุขภาพน้อยกว่า?
 
ที่มา : "น้ำก๊อก" วารสารการประปานครหลวง ปีที่ 14 ฉบับที่ 1 เดือน มกราคม-กุมภาพันธ์ 2541
Website Policy | Privacy Policy | Website Security Policy
 
Copyright 2010 - Metropolitan Waterworks Authority - All Rights Reserved. Call Center : 1125